«چه اشکالي داشت، در حالي که عالي‌ترين مقام انتظامي کشور، تجاوز به عنف را براي امنيت جامعه بسيار خطرناک توصيف مي‌کند و از بدترين نوع جرايم در کشور مي‌داند و خواستار برخورد قاطع قضايي مي‌شود و اگر معاونت مبارزه با جرايم جنايي پليس آگاهي از تشکيل 280 پرونده تجاوز جنسي در 4 ماه اول سال 88 خبر مي‌دهد، در هر جايگاهي از مسؤوليت‌هاي مربوطه که قرار داريم ـ اعم از پليسي، قضايي، رسانه‌اي و...» از خود بپرسيم: براي تقويت جنبه‌هاي پيشگيرانه جرايم و قبل از مختومه شدن پرونده‌هاي تجاوزات، چه اقدامات آگاهي‌بخش بهتر و وسيعتري براي مردم انجام داده‌ايم تا بدين ترتيب عدد اقدامات مجرمانه دو افغان ضايعات جمع‌کن! آن هم به بهانه خريد خوراکي خوشمزه! به «14 کودک»، يا ديگري به «13 نوجوان»، و آن ديگري به «30 زن» و کسان ديگر هرگز به واژه «تعدادي» نرسد و از عدد «يک» هم تجاوز نکند.»

در ميان عوامل تهديد کننده امنيت افراد، تعرض و تجاوز جنسي را مي‌توان يکي از دردآورترين و تلخ‌ترين نوع تهديدات برشمرد که به واسطه آن عده‌اي که شرح ويژگي‌هاي آنها خواهد گذشت، فرصت را براي انجام چنين جرم سنگيني، گاه به سادگي فراهم ديده‌اند. افرادي که بنا بر برخي بررسي‌ها بيش از 95 درصدشان از سلامت رواني کامل برخوردارند و چنين جرمي از نظر خود آنها چندان غيرقابل بخشش و مستحق سخت‌ترين مجازات است که به قول يکي از متهمان به تجاوز « اگر کسي با برادرم چنين کاري کرده بود، او را مي‌کشتم» پس بايد ديد چه عواملي سبب مي‌شود افرادي که تاب تعدي غير به خود يا يکي از نزديکانشان را ندارند، چنين گستاخانه و بي‌باک، حيثيت و هستي افراد بي‌دفاع را هدف قرار داده و قربانيان را در اندوهي به درازاي عمرشان فرو مي‌برند.

آنچه اين نوشتار قصد يادآوري و هشدار آن را دارد، اين است که متاسفانه با وجود بازتاب اخبار مربوط به تعرض متجاوزان به حريم امن افراد در صفحات حوادث مطبوعات و رسانه‌ها، کمتر اطلاعي از اقدامات انجام شده در باب برخورد قاطع با متعرضان و اشد مجازات براي متجاوزان و در کنار آن، هشدارهاي پيشگيرانه به گوش مي‌رسد و نتيجه آن مي‌شود که امروز جامعه از آنچه بر سر متجاوزين به جان و ناموس مردم مي‌رود، اگر نگوييم بي‌خبر است، چندان هم با خبر نيست و در سوي ديگر ماجرا، افراد فرصت‌طلب ديگري، ترس از عقوبت عمل زشت تجاوز را فراموش مي‌کنند و فضا را براي تکرار جرم خود فراهم مي‌بينند.

شايد اگر دستگاه‌هاي اطلاع‌رساني ما به ويژه رسانه ملي با تاثيرگذاري پردامنه‌اش، درحالي که متجاوزان براي اجراي نقشه‌هاي خود تعطيلات نمي‌شناسند، در موضوعات اجتماعي از اين دست به تعطيلات طولاني مدت نمي‌رفتند، اکنون سطح هشياري جامعه چندان بود که بسياري از تعرضات به سادگي نمونه‌هايي که نشان خواهم داد، رخ نمي‌داد.

نگاهي به جدول تهيه شده حدود 27 نمونه اعمال متجاوزين به نواميس مردم و کودکان بي‌دفاع در کنار شرح چگونگي وقوع آنها به بهانه‌هاي کاملا پيش پا افتاده و بعضا خنده‌دار! گوياي غفلت عميق در باب آگاهي‌بخشي به جامعه و اطلاع‌رساني مؤثر درباره روش‌هاي پيشگيري از افتادن در دام متجاوزان و نيز مجازات عاملان چنين تجاوزاتي است.

ساير اقدامات متجاوز	تعداد تجاوزات اتهامي	محل تجاوز	ترفند تجاوز	قربانيان تجاوز	متهمان به تجاوز
رها کردن قربانيان در خيابان و تهديد به بلا آوردن در صورت شکايت	14 کودک	جاي خلوت در بيابان در منطقه ورامين ـ  نقطه خلوت در حمام عمومي	خريد خوراکي خوشمزه به ازاي جمع‌آْوري لاستيک از بيابان	کودکان حدودا10 تا 12 سال	2 افغان ضايعات جمع‌کن
اطلاعي در دست نيست	9 کودک	باغ حوالي	پيدا کردن سنجاب	کودکان 9 تا 12 سال	مرد جوان از اقوام همسايه قرباني
فيلمبرداري از صحنه آزار و تهديد به انتشار آن	اطلاعي در دست نيست	منزل شخصي متجاوز	بازکردن باب دوستي و اغفال	دختر جوان	3 سارق مسافرنما
سرقت اموال پس از تجاوز	اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	مسافرکش نمايي	تعدادي از زنان	3 عضو يک باند
اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	کوه‌هاي مجاور امامزاده در يک روستا	زور و تهديد	زن متاهل	اراذل و اوباش
ضرب و شتم قرباني قبل از تجاوز	تجاوز دسته‌جمعي	ساختمان نيمه‌کاره در همان محدوده	ربودن وي از مقابل يک پارک با تهديد چاقو	زن جوان	3 جوان
14 فقره سابقه کيفري حمل سلاح و زندان	اطلاعي در دست نيست	خانه‌اي در پونک	ربودن ازايستگاه به بهانه آدرس پرسيدن	دختر 28 ساله	2 مرد
فيلمبرداري و تکرار تعرضات با تهديد انتشار فيلمها	79 زن	مطب	استفاده از داروي بيهوشي به جاي داروي بي‌حسي	زنان	دندانپزشک
اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	کارگاه	نشان دادن محوطه کارگاه در ساعت خلوت	زن جوياي کار	متصدي کارگاه خياطي
تهيه فيلم و تهديد به انتشار در صورت باج ندادن	اطلاعي در دست نيست	خانه متجاوز	خواستگاري	دختر جوان	يک جوان
تهيه فيلم و تهديد به انتشار در صورت تن ندادن به تکرار خواسته متجاوز	اطلاعي در دست نيست	خانه ويلايي در خارج شهر	دوستي در خيابان و خواستگاري دروغين	دختر دانشجو در بيرجند	مرد متاهل
آدم‌ربايي، کيف‌قاپي، سرقت مسلحانه خودرو، تهديد قربانيان با چاقو	تعداد دقيق قربانيان ذکر نشده است	مکان خلوت در خروجي شهر اهواز- گاراژ روستا	سوار کردن دختران در انتظار تاکسي با ماشين شيشه دودي	دختران 18 و 19 سال	3 جوان اهوازي عضو باند مجرمانه
تهديد قربانيان با تيزبر ، اسلحه، انجام سرقت، نگهداري سلاح،‌ ضرب وجرح طعمه‌ها و مصرف مواد مخدر	تعدادي ديگر	داخل خودرو	مسافرکشي با ماشين شيشه دودي	دختران جوان	3 جوان عضو باند
تعرضات متعدد  و يک تعرض ديگر در زمان آزادي از زندان	تعدادي	لويزان	مسافرکشي دربستي و تغيير مسير به بهانه شلوغي راه	دختران در انتظار تاکسي	جوان 28 ساله راننده پيکان
فيلمبرداري از صحنه تعرض	تعرض به تعدادي ديگر	محل کار	خواستگاري واغفال اينترنتي	دختر متقاضي کار در اينترنت	جوان
اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	منزل قرباني	ورود به عنف به منزل قرباني	زن خانه‌دار تنها	3 تن از اراذل و اوباش
فيلمبرداري و تهديد به پخش فيلم در صورت اطلاع	تجاوزات ديگر که در 2 سي‌دي کشف شده توسط پليس فاش شد	خانه	سوار کردن قرباني در خودرو با استفاده از زور	دختر جوان	5 جوان
فيلمبرداري از آزار و تهديد قرباني با شکايت	اطلاعي در دست نيست	ذکر نشده است	ربودن	کودک	مرد جوان
قصد انتقال کودکان از راه‌آهن تهران به اصفهان قبل از دستگيري	اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	عضوگيري در گروه ورزشي غيرمجاز	کودکان 5- 15	سرکرده يک باند
سرقت و تجاوز با بستن دست و پاي مادر و برادر قرباني در منزل	اطلاعي در دست نيست	اتاقي در منزل قرباني	ورود به يک منزل براي سرقت	دختر 12 ساله	2 افغان جوان
رها کردن قرباني در همان وضعيت	اطلاعي در دست نيست	مکان خلوت	مسافرکش‌نمايي و  تغيير مسير	دختر 19 ساله در انتظار تاکسي	يک جوان با همدستي جوان ديگر
رها کردن قرباني در بيابان،ضرب و شتم همسر قرباني که بعدا روي تخت درمانگاه به هوش آمده است	اطلاعي در دست نيست	يک دستگاه خودرو پرايد در بيابان‌هاي اطراف کرج	سد کردن راه او و همسرش با قمه و شمشير در کرج	زن جوان	3 جوان شرور
اتهام شرب خمر،‌ آدم‌ربايي،‌تهديد با چاقو، مصرف موادمخدر	13 نوجوان	مکان خلوت در جنوب غرب تهران	فروختن رم موبايل به قيمت پايين	نواجوان 15 ساله	دو جوان 29 و 24 ساله
ترساندن قربانيان براي شکايت نکردن	30 زن طبق اعتراف متجاوز	خودرو فرد متجاوز	شوک الکتريکي	زنان مسافر	مرد جوان
از جمله متهمان تحت تعقيب بوده‌اند، تهديد قربانيان به انجام بلايي بدتر	يک زن، يک دختر دانشجو و تعدادي از زنان ديگر	مکان خلوت در داخل شهر	خراب کردن دستگيره درهاي خودرو و انحراف از مسير	مسافرکش‌نمايي	2 مرد
رها کردن قرباني با بدن برهنه در کنار اتوبان ، سرقت اقلام ارزشمند قربانيان	11 فقره آزار و اذيت در مدت 4 ماه	باغ متروکه حوالي جاده قديم کرج	توقف خودرو به بهانه خرابي و سپس تهديد قربانيان توسط سرنشين سوم	زنان	2 سرنشين خودرو
اطلاعي در دست نيست	اطلاعي در دست نيست	پارکينگ	مسافرکش‌نما	زن جوان	جوان 25 ساله و دوستش

اندکي دقت در نمونه‌هاي فوق چندين نکته هشدار دهنده را آشکار مي‌کند:

1- متجاوزان به عنف هرچند اغلب، افرادي با ظاهر شرور، مجرم و تا حدودي قابل تشخيص هستند، اما برخي نيز بر چهره خود نقابي از شخصيت تحصيل‌کرده، داراي موقعيت اقتصادي و اجتماعي مناسب، متقاضي ازدواج و هر آنچه ظاهرپسند است، زده‌اند که نشان مي‌دهد آنها که با پيروي از نيات شيطاني خود، قصد تجاوز به حريم افراد را داشته باشند، هميشه داراي چهره‌هاي مخوف نيستند و آنچه بايد بدان توجه داشت، رعايت شروط عقل و احتياط در تمامي روابط و بررسي صحت ادعاهاي افراد و نيز جدي گرفتن نکات هشداردهنده‌اي است که هم از سوي پليس اعلام و هم در متن حوادث بازتاب يافته در رسانه‌ها پنهان شده است.

2- نگاهي به اين فريبکاري‌هاي متجاوزان در نمونه‌هاي فوق نيز همچون جمع‌آوري لاستيک از بيابان، ‌پيدا کردن سنجاب،‌ باز کردن باب دوستي و اغفال ـ که عدد بالايي را در تجاوزات شامل مي‌شود ـ شيوه خاص آدرس پرسيدن، نشان دادن محيط کار در ساعت خلوت و تعطيلي کارگاه، وعده خواستگاري، اغفال اينترنتي، عضوگيري در گروه‌هاي غيرمجاز ورزشي، فروختن رم موبايل،‌ ادعاي خرابي خودرو، قفل کردن درب خودرو، استفاده از شيشه‌هاي دودي ماشين، هيچ يک شيوه پيچيده‌اي براي اجراي نقشه شوم عاملان تجاوز نبوده و اگر اندکي سطح هشياري جامعه نسبت به اين ترفندها افزايش يابد، تعرضاتي از اين دست به سادگي امکان وقوع نمي‌يابند.

3- اما در کمال تاسف بايد گفت که همين ترفندهاي ساده و پيش پا افتاده، توانسته است 178 قرباني از جمله 39 کودک بي‌دفاع در همين 27 نمونه ذکر شده بر جاي بگذارد و اين در حالي است که عدد واقعي اين قربانيان به علت آن که در بسياري از پرونده‌هاي مورد بررسي در اين نمونه‌ها با عباراتي مثل «چندين فقره»، «تعدادي»، «دختران جوان»، «زنان تنها»، «کودکان» و امثال آن مورد اشاره قرار گرفته، پنهان مانده است که براي هر يک از آنها دست کم يک نمونه تجاوز محاسبه شده است.

4- وقتي صحبت از علل وقوع يا تکرار وقوع تجاوز مي‌شود، به ميان آوردن بحثي همچون همراهي کردن و تاثيرگذاري ناآگاهانه قربانيان در وقوع برخي تجاوزات صرفا به دليل دوستي‌هاي خياباني و اينترنتي و ... کفايت نمي‌کند، چراکه کمتر قرباني حاضر مي‌شود با وجود آگاهي از سرانجام کار، پاي در اين ورطه بنهد. پس نگاه منصفانه مي‌طلبد که تأثير خلأ اطلاع‌رساني کافي را دست کم نگيريم.

5- قصور در آگاهي‌بخشي نسبت به ابعاد ترفند متجاوزان،‌ حتي راه را براي انتخاب محل تجاوز آنها به قربانيان هموارتر کرده است و در بسياري از نمونه‌هاي مذکور، مکان‌هايي مثل باغات و بيابان‌هاي متروک، باغ حوالي، ساختمان‌هاي نيمه‌کاره و امثال آن به عنوان محل وقوع جرم نام برده شده‌اند، در حالي که ضعف اطلاع‌رساني به ساکنان اين نواحي با وجود چنين مکانهايي در نقاط آسيب‌پذيرتر شهر مثل حاشيه‌ها توجيهي ندارد و اين همان نکته‌اي است که اتفاقا بايد مورد توجه رسانه‌ها در انتشار چنين اخباري قرار گيرد که منظور از محل خلوت، دقيقا چه محلي، در چه نقطه‌اي و با چه مشخصاتي است که در اغلب اعترافات، مورد اشاره متجاوزان قرار مي‌گيرد و چرا برخي از اين نقاط خلوت، متروکه باقي مانده‌اند؟

اگر شناسايي همه باغ‌هاي متروکه و محل‌هاي خلوت به ويژه در حاشيه شهرها براي مسئولان مربوطه امکان پذير و قابل رسيدگي نيست، اطلاع‌رساني مداوم و هشداردهنده به طرز مقبول و پسنديده به ساکنان حواشي شهرها که محل سکونت يا رفت‌وآمد آنها در مسير پیرامون باغ‌هاي خلوت و نقاط متروکه است، براي رعايت نکات احتياطي کمترين اقدام لازم است که بايد انجام پذيرد.

6- کمرنگ شدن ارزش‌هاي اخلاقي و انساني برگرفته از عوامل متعدد، ناآگاهي جامعه به دليل ضعف اطلاع‌رساني، عدم فضاسازي لازم درباره اعلان عقوبت سخت متجاوزان و فراموش شدن تدريجي ترس از مجازات تجاوز در ذهن متعرضان يا کساني که انديشه تجاوز در سر دارند،‌ آزاد شدن مجرمان تجاوز به عنف پس از مدتي به دلايلي مانند انصراف قرباني از طرح شکايت و ترس او از آبروريزي، تزلزل موقعيت اجتماعي و خانوادگي قرباني و ترس او از انتقام و تهديدات متجاوزان، کم‌توجهي به جلب مشارکت عمومي در تأمين امنيت اجتماعي و شناسايي متجاوزان، عدم پاسخگويي نسبت به قصور در اطلاع‌رساني و پيشگيري و نيز نبود نظارت بر کار قاصران، نامعلوم ماندن سرانجام برخي پرونده‌ها براي اطلاع عموم و شايد بسياري عوامل ديگر است که متجاوزي را جسورتر مي‌‌کند تا در کمال بي‌رحمي و قساوت، ضمن انجام جرم سنگين تجاوز به عنف، به وضعيت قرباني پس از اقدام مجرمانه خود نيز رحم نکرده و معلوم نيست با چه منظوري در مواردي قرباني را عريان در کنار اتوبان يا بيابان رها مي‌کنند و به سراغ طعمه بعدي مي‌روند؟!

 اقدام به تهيه فيلم آزار و اذيت قرباني مي‌کنند،‌ باج مي‌گيرند، طعمه‌ها و حتي خانواده‌هايشان را تهديد مي‌کنند و از شکايت مي‌ترسانند، اموال قرباني را به يغما مي‌برند، سر از زندان درمي‌آورند و پس از آزادي به هر دليل،‌ باز هم انديشه تعرض در سر مي‌پرورانند!

7- در کنار اينها نقش فرهنگسازي رسانه‌ها در راستای قاطعيت‌بخشي به قربانيان براي برخورد قانون با متجاوزان را نمي‌توان دست کم گرفت. اين که قربانيان با تحمل رنج تجاوز به عنف يک مجرم خطرناک، دچار خودسانسوري مي‌شوند، قطعا دلايل فرهنگي هم دارد؛ والا هيچ يک از آنها خواستار فرار متجاوز از مجازات سخت نيستند. بايد پرسيد آيا رنجي بيش از يک تعدي در انتظار آنان است که از رنج نخست درمي‌گذرند؟!

8- به محض انتشار خبر وقوع يک تجاوز که نمونه اخير آن تجاوز شش مرد يه يک زن در داخل خودرو بوده و اتفاقا مورد مشاهده گشت انتظامي قيامدشت حين گشت‌زني در منطقه‌ استحفاظي‌اش قرار گرفته و خوشبختانه منجر به دستگيري متهمان شده، کساني،‌ تحت تأثير اين وقايع دلخراش و غيرانساني، پيغام «چشم حافظان امنيت خوش» مي‌‌دهند؛ در حالي که بايد گفت هيچ جامعه‌اي منزه از وجود چنين افرادي نيست و هر چه قدر ما به جامعه آرماني بينديشيم، نمي‌توانيم ادعاي رسيدن آمار تجاوزات جنسي به صفر داشته باشيم، جامعه بايد به آن ميزان عقلانيت و بينش اجتماعي دست يابد که تحقق امنيت را حاصل مثلثي به نام «آگاهي مردم، مشارکت همگان و نظارت پليس» بداند.

9- با همه ادله‌هاي ذکر شده درباره علل وقوع و تکرار تجاوزات به عنف توسط افراد شيطان‌صفت، قاعده و انتظار اين نيست که مقابل درب هر خانه‌اي يا اطراف هر بيابان و باغ متروکه‌اي پليس بگماريم؛ اما چه اشکالي داشت در حالي که عالي‌ترين مقام انتظامي کشور، تجاوز به عنف را براي امنيت جامعه بسيار خطرناک توصيف مي‌کند و از بدترين نوع جرايم در کشور مي‌داند و خواستار برخورد قاطع قضايي مي‌شود و اگر مي‌شنويم که معاونت مبارزه با جرايم جنايي پليس آگاهي از تشکيل 280 پرونده تجاوز جنسي در چهار ماه نخست سال 88 خبر مي‌دهد، در هر جايگاهي از مسئوليت‌هاي مربوطه که قرار داريم – اعم از پليسي، قضايي، رسانه‌اي و ...» از خود بپرسيم: براي تقويت جنبه‌هاي پيشگيرانه جرايم و قبل از مختومه شدن پرونده‌هاي تجاوزات، چه اقدامات آگاهي‌بخش بهتر و وسيعتري براي مخاطبان انجام داده‌ايم و عاقبت متجاوزان را چگونه براي آنان که در فکر تجاوزند، ترسيم کرده‌ايم؟ صداي هشدار پليس را چگونه به نقطه نقطه حاشيه شهرها رسانده‌ايم تا فرياد فاجعه بعدها به گوشمان نرسد و بدين ترتيب عدد اقدامات مجرمانه دو افغان ضايعات جمع‌کن! آن هم به بهانه خريد خوراکي خوشمزه ! به «14 کودک»، و يا ديگري به «13 نوجوان»، و آن ديگري به «30 زن» و کسان ديگر هرگز به واژه «تعدادي» نرسد و از عدد «يک» هم تجاوز نکند.

آيا در صورت انجام همه اين کارها، اين تعداد بي‌دفاع، قرباني مسافرکش‌نماهاي بي‌رحم شده بودند؟ آيا برخي دختران به اين راحتي تن به هوس‌هاي شوم خواستگارنماهاي اينترنتي و مردان شياد داده بودند؟ آيا اگر مدارس ما فعالتر و مسئوليت‌ پذيرتر وارد عمل مي‌شدند، دانش‌آموزان کم‌سن و بي‌تجربه، چنين اسير دام متجاوزان سرکش از راه دوستي‌هاي خياباني در مسير خانه و مدرسه مي‌شدند؟ آيا اگر رسانه ملي در چنين موضوعاتي برنامه‌هاي خود را هر از گاهي تعطيل نمي‌کرد و اطلاع‌رساني مداوم در اين باب را با در نظر گرفتن همه ظرایف رسانه‌اي و جامعه‌شناسي، وظيفه خود کرده بود، مشکلات فرهنگي خانواده‌ها درباره شکايت از متجاوزان و ترس آنها از آبروريزي در موردي که هيچ گناهي متوجه آنها نيست، در سطح کنوني باقي مي‌ماند يا جامعه مسير آگاهانه و واقع‌بينانه‌تري در پيش مي‌گرفت؟!

10- نکته پاياني اين که با تأکيد بر ريشه‌يابي مستمر اين جرايم و حرکت در مسير خشکاندن اين ريشه‌ها، متجاوزان به عنف در هر صورت افرادي هستند که با چشم بستن به روي دين، وجدان و انسانيت، مرتکب «تعرض به خصوصي‌ترين حريم فرد» شده‌اند و مستحق مجازات «مرگ» هستند و مجازات آنها بايد به ويژه سبب عبرت سايريني باشد که بعضا تجاوز به ديگري را وسيله‌اي براي پاسخ به يک وسوسه، تفريح يا سرگمي خود هم قرار مي‌دهند!تهيه کننده:فرشته هاشمي-تابناک